MÜHÜM ORNİTOLOJİ ƏRAZİLƏR (MOƏ)

 

Azərbaycan zəngin biomüxtəlifliyə malik ölkədir. Biomüxtəlifliyin zənginliyi yüksək dağ-alp biomlarından tutmuş yarımsəhra və səhra zonalarınadək landşaftların müxtəlifliyi ilə əlaqədardır.

Məhz bu səbəbdən ölkə ərazisində quşlar üçün biomüxtəliflik baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edən çoxsaylı ərazilər müəyyən edilmişdir. Bunların əhəmiyyəti ondadır ki, bu ərazilər qlobal miqyasda yox olmaq təhlükəsində və ona yaxın olan növlərin (qıvrımlələk qutan, kiçik qarabatdaq, çökükburun cüllüt, göydimdik və s.) çoxalma yerləridir. Belə ərazilər dünyanın heç bir yerində olmayan Qafqaz endemik növlərin, məsələn, qafqaz tetrasının və ya qafqaz yarpaqgüdəninin yaşayış yerləri hesab olunur. Eyni zamanda Avrasiya-Afrika miqyasında miqrasiya yollarının kəsişdiyi ərazidə yerləşən Azərbaycan, Avrasiyada quşların biomüxtəlifliyinin mühafizəsində mühüm rol oynamaqla böyük məsuliyyət daşıyır.

Respublikada təbiətin mühafizəsi üzrə aparıcı sahələrin müəyyənləşdirilməsi və elmi cəhətdən əsaslandırılması tədbirlərinin həyata keçirilməsi yollarından biri, qısa müddətdə Azərbaycanda quş populyasiyalarının müasir vəziyyətinin öyrənilməsi və lazımı tədbirlərin görülməsindən ibarətdir. Ancaq «nou-xau» nu (yəni yenilik) birləşdirən yerli alim və vasitəçilər, eləcə də dövlət və qeyri-hökümət təşkilatlarının imkanları belə bir uzunmüddətli monitorinq həyata keçirə bilərlər.

1993-cü ildə yerli və xarici ekspertlər tərəfindən qlobal masştabda təhlükədə olan quş növlərin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi baxımından ölkədə biomüxtəlifliyin hərtərəfli əks etdirən Mühüm Ornitoloji Ərazilərin siyahısı və qısa təsviri tərtib edilmişdir.

Aşağıdakıların həyata keçirilməsi yolunda MOƏ konsepsiyası əlverişli vasitə ola bilər:

  1. qorunan potensial ərazilərdə biomüxtəlifliyin qiymətləndirilməsi üçün ardıcıl informasiya alınışı təmin etmək
  2. dövlət və qeyri-hökümət təşkilatlarının imkanlarına əsaslanan əməli monitorinqi həyata keçirmək
  3. bu əraziləri qorumaq üçün dövlət və qeyri-hökümət təşkilatları tərəfindən həyata keçirilən təbiəti mühafizənin mühüm istiqamətlərini müəyyənləşdirmək

main-01

Bu günə Azərbaycanda 6161 km2-də yerləşən və respublikanın 7% ərazisini tutan 52 MOƏ müəyyən edimişdir və daha 15 əraziyə MOƏ adı verilməsi nəzərdə tutulur.MOƏ-nin sayı MOƏ-lər MOƏ-nin sayı MOƏ-lər

capture-20121108-173225